Zuid Afrika

Zending in Zuid Afrika

za

De geschiedenis van de zending van de NGK Kampen en de steunbiedende kerken begint eind ’50-er jaren. De kerkenraad van Kampen besluit om een zendende kerk te worden en een zendeling uit te zenden naar Zuid-Afrika. In 1957 wordt kandidaat Hans Vonkeman beroepen om het evangelie te verkondigen in Zuid-Afrika. Hij moet zelf op zoek gaan naar een zendingsterrein, en omdat de Zuid-Afrikaanse regering het zendingswerk onder de paraplu wil houden van de Zuid-Afrikaanse kerken, zoekt hij contact met de Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika (GKSA, ook wel Dopperkerk genoemd). De Gereformeerde kerk van Pietermaritzburg steekt een helpende hand uit, en ds Vonkeman en zijn vrouw Rens beginnen vanuit Groothoek in de provincie Natal (nu KwaZulu-Natal) het evangelie te verkondigen onder de Zulu’s.

Het is de tijd van de apartheid. Ds Vonkeman woont nog in de Zulu-gemeenschap, dat wordt de latere zendelingen niet meer toegestaan. Zij moeten wonen in blank gebied. De apartheid heeft diepe wonden geslagen, ook binnen de kerkelijke gemeenschap, en ook de strijd tussen het ANC en de Inthaka beweging van Zulu leider Buthulezi. In de loop der jaren zijn een Zulu predikant, evangelisten en jonge broeders op geweldige wijze vermoord.

Ds Vonkeman heeft tot aan zijn emeritaat in 1990 op Groothoek (Enkumane) gewerkt, in 2010 is hij overleden. Het werk breidde zich uit. In 1961 werd ds Meint van der Berg uitgezonden, om gezondheidsredenen keerde hij in 1966 terug naar Nederland. Hij werd opgevolgd door kandidaat Arie Reitsema, die samen met zijn vrouw Merrel in 1968 werd uitgezonden. Werkte ds Vonkeman met name in de rurale gebieden (op het platteland), ds Reitsema had het verstedelijkte gebied als werkterrein, met name bij het stadje Richmond, waar de gemeente van Ndaleni ontstond. Ook ds Reitsema bleef tot aan zijn emeritaat verbonden aan de zending, en is na zijn emeritering binnen de zelfstandig geworden kerken actief gebleven.

Van 1973-1977 is ds Dick van Stelten samen met zijn vrouw Riet zendeling van Kampen geweest. Hij is overgegaan naar een geloofszending. Met de komst van ds Bob Wielenga en zijn vrouw Geertje brak een rustiger periode aan. Ds Wielenga kreeg een zendingsterrein in de buurt van Durban en heeft daar tot zijn emeritaat in 2002 gewerkt. Toen ds Vonkeman in 1990 met emeritaat ging werd hij opgevolgd door ds Riens de Haan, die zich met zijn vrouw Idith en twee zonen vestigde in Richmond, maar door de week vaak op Groothoek verbleef. In 2015 werd hij geëmeriteerd.

Inmiddels voltrokken zich grote veranderingen. In de gemeenten die uit het zendingswerk ontstaan waren werden predikanten bevestigd, die door de zending waren opgeleid. De eerste predikanten ds Ndlovu (Magoda, door stammengeweld opgeheven), ds Ncwane (Umbumbulu, vermoord), ds Mbadu (Ngwegwe) zijn niet meer onder ons. Ds Funeka werkt op Enkumane (Groothoek).  In Mid-Illovo staat ds Zaca, in Ndaleni ds Phungula, in Elandskop ds Sithole en in Umbumbulu/Umlazi ds Hlela. De kerken werden lange tijd als dochterkerken van Kampen gezien, maar in gesprekken met de predikanten werd duidelijk dat we naar een nieuwe structuur toe moesten. Geen moeder-dochter relatie, maar een relatie in gelijkheid en wederkerigheid. In 2001 werd deze nieuwe relatie in een overeenkomst vastgelegd.

Er werd geen zendeling meer uitgezonden, maar de kerken vroegen om een toeruster en trainer, die de kerken zou helpen in dit proces van verzelfstandiging. In 2007 werd ds Hans Vel Tromp samen met zijn vrouw Eefke en hun  beide zonen als toerustingspredikant uitgezonden voor een periode van vijf jaar.

Meer nieuws is te lezen op www.mayibongwe.nl